Onderneming ten behoeve van het openbaar nut is een term die wordt gebruikt in de Belgische wetgeving om een specifieke soort onderneming aan te duiden. Het gaat hierbij om een onderneming die opgericht is met als doel het algemeen belang te dienen en niet primair gericht is op winst maken.
Deze ondernemingen vervullen vaak taken die van belang zijn voor de maatschappij, zoals het leveren van nutsvoorzieningen zoals water, gas en elektriciteit, het beheren van openbaar vervoer of het aanleggen en onderhouden van infrastructuur. Ondernemingen ten behoeve van het openbaar nut hebben vaak een monopoliepositie in de markt, omdat de overheid ervoor kiest om bepaalde diensten en goederen als essentieel te beschouwen en deze te laten verzorgen door een specifieke onderneming.
Het feit dat deze ondernemingen niet primair gericht zijn op winst maken, betekent niet dat zij geen financiële middelen nodig hebben om hun taken uit te voeren. Vaak krijgen zij daarom subsidies van de overheid of worden zij gefinancierd door middel van tarieven die zij mogen rekenen aan de gebruikers van hun diensten.
Het oprichten en beheren van een onderneming ten behoeve van het openbaar nut brengt ook verantwoordelijkheden met zich mee. Zo moeten deze ondernemingen transparant zijn over hun werkwijze en financiën, en verantwoording afleggen aan de overheid en de gebruikers van hun diensten. Daarnaast moeten zij voldoen aan bepaalde kwaliteitsnormen en zich inzetten voor duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Al met al spelen ondernemingen ten behoeve van het openbaar nut een belangrijke rol in het garanderen van essentiële diensten voor de samenleving. Door hun bijzondere positie en verantwoordelijkheden dragen zij bij aan het algemeen belang en de maatschappelijke welvaart.